Invallen op museumcollecties uit de Tweede Wereldoorlog ‘mogelijk op bestelling’

By Jernst van Waal

[

Een deel van de achtergelaten collectie van het Eyewitness-museum. Foto: NP / Hollande Hoogte Jean-Pierre Geusens

De politie is niet dichter bij het oplossen van twee inbraken gericht op Nederlandse musea uit de Tweede Wereldoorlog en hun collecties van nazi-memorabilia, maar een museumdirecteur denkt dat ‘een stille verzamelaar’ precies wist wat hij wilde en gaf een bende de opdracht om het voor hem te halen.

Het Ooggetuigenmuseum in Beek, in Limburg, was de eerste die geraakt werd begin augustus. Het had een scène kunnen zijn uit een Hollywood-kaskraker, met zeven mensen die een wegversperring opzetten met behulp van een minibus die eruitziet als een politiebusje en een ramaanval van precies 4 minuten en 48 seconden, volgens de beveiligingsbeelden.

De politie arriveerde precies een minuut nadat de dieven het pand waren ontvlucht en als de wegversperring er niet was geweest, waren ze gepakt, vertelde directeur Wim Seelen aan DutchNews.nl.

‘Ze wisten precies wat ze wilden, wat hun snelle actie verklaart’, zei Seelen. ‘Ze namen medailles, persoonlijke documenten en andere persoonlijke voorwerpen mee die de verhalen van individuen vertellen, die uniek en daarom buitengewoon waardevol zijn.’

Een uniform van de Duitse Waffen SS-generaal Richard Hildebrandt werd ook meegenomen, evenals een zeldzame Fallschirmjägergewehr, een geweer dat werd gebruikt door Duitse parachutisten ter waarde van € 50.000.

‘Het uniform is uniek,’ zei Seelen, ‘en ongeveer € 150.000 waard. Het geweer, identiek aan degene die werd gestolen van mijn collega Jan de Jonge van de Oorlogsmuseum van Ossendrecht, zijn ook vrij zeldzaam. Van de 2500 die werden gemaakt, zijn er slechts 200 overgebleven. ‘

In het museum van Ossendrecht werd twee weken geleden ingebroken en de dieven gingen ervandoor met honderden zeldzame uniformen, zowel van de nazi’s als van Amerikaanse en Britse legers.

Stille verzamelaar

Na bijna drie maanden heeft de politie geen van de gestolen voorwerpen van het Ooggetuigenmuseum kunnen traceren. ‘Ik denk dat iemand in een kelder ergens een grote sigaar zit te roken en naar de voorwerpen kijkt,’ zei Seelen. ‘Het is waarschijnlijk wat we een’ stille verzamelaar ‘noemen met criminele contacten.’ Hij acht het onwaarschijnlijk dat de objecten zullen worden gebruikt als onderpand bij criminele transacties. ‘Het is niet zoals een Van Gogh.’

Seelen sloot uit dat er een sinistere extreemrechtse groep achter de diefstallen zit. ‘In alle acht jaar dat dit museum open is, ben ik precies één persoon tegengekomen die hier om de verkeerde redenen kwam. Stel ze drie vragen over de oorlog en ze hebben er geen antwoord op. ‘

Het museum, dat momenteel wacht op een uitkering van meer dan € 1 miljoen, kan nog steeds zijn verhaal vertellen, zei Seelen, omdat de diorama’s die de bezoeker door de gebeurtenissen van de oorlog loodsen en die zich op de tweede verdieping bevonden, intact zijn gelaten. ‘Het museum is open, maar we sluiten tussen november en april en, ja, dat komt mede door de inbraak’, zei hij.

Wekdienst

De evenementen hebben als een wake-up call gediend voor andere oorlogsmusea, groot en klein, waarvan er zo’n 80 in Nederland zijn. Het oorlogsmuseum in Overloon neemt geen risico en heeft twee waardevolle boeken, waarvan er één de kampregistraties van Auschwitz bevat, in bewaring gegeven bij het oorlogsdocumentatiecentrum van het NIOD.

‘Een aantal musea, zoals die in Ossendrecht, is het resultaat van privécollecties en helaas is de beveiliging niet altijd op peil’ ‘, aldus Seelen. Hij heeft sindsdien ‘verdere maatregelen genomen’ om zijn museum veilig te stellen. ‘Je kunt niet zo arrogant zijn om te zeggen dat ze je niet meer zullen aanvallen,’ zei hij.

Seelen is er niet zeker van dat hij de objecten ooit nog zal zien. ‘Het is een utopie om dat te denken,’ zei hij spijtig. ‘Maar wie ze heeft, kan maar beter voorzichtig zijn, want we kennen onze objecten van binnen en van buiten. Als een helm met een kras aan de linkerkant op een veiling of op een website verschijnt, weet ik dat hij van mij is. ‘

Bedankt voor je donatie aan DutchNews.nl

Het team van DutchNews.nl wil alle gulle lezers bedanken die de afgelopen weken een donatie hebben gedaan. Uw financiële steun heeft ons geholpen om onze berichtgeving over de coronaviruscrisis uit te breiden naar de avonden en weekenden en ervoor te zorgen dat u op de hoogte blijft van de laatste ontwikkelingen.

DutchNews.nl is al 14 jaar gratis, maar zonder de financiële steun van onze lezers zouden we je geen eerlijk en accuraat nieuws en artikelen over alles wat met Nederlands te maken heeft kunnen geven. Uw bijdragen maken dit mogelijk.

Heeft u nog geen donatie gedaan, maar wilt u dat wel? u kunt dit doen via Ideal, creditcard of Paypal.