Publiek kan vanaf zaterdag de Gouden Koets bekijken op de binnenplaats van het Amsterdam Museum

By Jernst van Waal

Hoewel koning Willem-Alexander donderdag aankondigde dat de Gouden Koets voorlopig niet gebruikt zou worden, kan het publiek de koets de komende tijd nog bekijken op de binnenplaats van het Amsterdam Museum. Vanaf zaterdag opent het museum de poorten naar de buitenruimte waar het omstreden rijtuig in een glazen omkasting is gehuisvest. Het publiek kan er tot eind februari gratis naar kijken.

Zoals de zaken er nu voorstaan, blijft het museum de komende tijd gesloten vanwege de vele besmettingen met het coronavirus. Maar toch wil het museum mensen de kans geven om de koets te komen bekijken. De bijbehorende tentoonstelling, die de koning zelf in juni opende, is online te bekijken. Volgens het museum zullen beveiligers ervoor zorgen dat het niet te druk wordt op de binnenplaats.

Het rijtuig was vijf jaar buiten het zicht van het publiek omdat het grote restauraties onderging. Het voertuig zorgt al jaren voor controverse in Nederland, met name vanwege de afbeeldingen op het Tribute to the Colonies-paneel. Het stelt slaven voor die rijkdommen aanbieden aan het Nederlandse koningshuis. Een groeiend aantal mensen beschouwt het rijtuig als een beladen erfgoedstuk en vindt dat het niet langer gebruikt mag worden. De koning zei donderdag in een videoboodschap dat Nederland niet klaar is om het rijtuig weer in gebruik te nemen.

Tijdens de tentoonstelling peilt het Amsterdam Museum de meningen over het rijtuig. Uit de eerste bevindingen blijkt dat de meningen sterk uiteenlopen.

“We hebben begrip voor de beslissing van de koning”, zegt Margriet Schavemaker, artistiek directeur van het museum. “Als museum vinden wij – juist omdat we dit in onze eigen tentoonstelling en museum hebben meegemaakt – dat een object als de Gouden Koets het beste tot zijn recht komt in een museale context omdat er ruimte is voor verdieping en gelaagdheid en het gesprek aangaan daarover aan de gang.”

Het rijtuig keert eind februari terug naar Den Haag. Vanwege geplande verbouwingen aan het Amsterdam Museum kan het daar niet blijven staan.

De Gouden Koets was een geschenk van de Amsterdammers aan koningin Wilhelmina bij haar inhuldiging in 1898. Ze gebruikte de koets pas in 1901 voor haar huwelijk, vermoedelijk omdat haar moeder al een andere koets had besteld voor de inhuldiging. Sindsdien wordt het rijtuig gebruikt bij Oranje bruiloften en doopfeesten en sinds 1903 op Prinsjesdag.