Kamerleden debatteren over stikstofplannen na massaal boerenprotest

By Jernst van Waal

Nadat woensdag vele duizenden boeren in Stroe zijn samengekomen om te protesteren tegen het voorgenomen stikstofbeleid van het kabinet, debatteert de Tweede Kamer donderdag over de gepresenteerde plannen. De meningen in de Tweede Kamer lopen sterk uiteen over de voorstellen, waardoor ook enkele meningsverschillen in de coalitie aan het licht kwamen.

Vooral de VVD en CDA zullen proberen het regeringsbeleid aan te passen, te meer omdat hun achterban tegen de plannen van het kabinet is. Ook de ChristenUnie maakt zich zorgen over de kloof tussen politiek Den Haag en het platteland. Dat gat werd woensdag zichtbaar tijdens het boerenprotest. De rally is een duidelijk signaal naar het kabinet en is volgens de actiegroep Farmers Defence Force slechts “de aftrap van een lange reeks demonstraties”.

Veel politieke partijen zijn bijzonder ontevreden over de manier waarop het kabinet twee weken geleden zijn ‘gebiedsgerichte aanpak’ presenteerde. Op een kaart van Nederland lieten ze heel gedetailleerd met kleurcodes zien in welke gebieden de stikstof met welk percentage verlaagd moet worden.

Dat riep weerstand op bij boeren en veelal rechtse politici, al benadrukte het kabinet altijd dat de kaart nadrukkelijk ‘indicatief’ is. De provincies, die het kabinet een jaar de tijd heeft gegeven om hun plannen te presenteren, krijgen voldoende ruimte. Als de algemene doelen maar worden gehaald: de uitstoot van stikstof halveren in 2030 en bijna driekwart van de beschermde gebieden op het niveau krijgen dat veilig is voor de natuur (onder de kritische depositiewaarde). Alle coalitiepartijen steunen die doelen, die ze ook in het regeerakkoord hebben opgenomen.

In reactie op kritiek van de coalitiepartijen laat stikstofminister Christianne van der Wal veel beslissingen over aan de provincies: zij moeten bepalen hoe de plannen worden uitgevoerd. Hoe het beleid per gebied precies uitpakt, moet nog blijken. Maar ook kritische partijen willen zich minder richten op het uitkopen van boeren en meer op innovaties en duurzaamheid. Daarnaast besteedde de overheid volgens hen onvoldoende aandacht aan andere sectoren. Linkse partijen werpen tegen dat de uitstoot van ammoniak (een stikstofverbinding) schadelijk is voor de natuur en dat de rechtbank Nederland ook heeft gelast de neerslag van stikstof in kwetsbare natuur te verminderen.

Ruim 40.000 boeren verzamelden zich woensdag in Stroe, velen op hun tractoren, en veroorzaakten verkeerschaos rond de Gelderse stad. De politie heeft honderden boeren beboet voor onder meer hun tractoren op de snelweg. Na het protest arresteerden ze ook veertien mensen die met een schip probeerden de Ketelbrug op de A6 bij de Noordoosterpolder te blokkeren. Ook hielden agenten boeren tegen om dit met een tractor te doen.

Boeren blokkeerden na het protest op meerdere plaatsen in Nederland snelwegen. Dat gebeurde verderop op de A6 bij Emmeloord in de Noordoostpolder. Ook op Lelystad zetten ze het verkeer stil. De politie heeft na een tijdje de blokkades opgeheven.

Volgens landelijk politiecommandant Willem Woelders greep de politie in bij excessen. “Dat alle weggebruikers veilig thuiskomen is en was vanavond prioriteit.”