Arbeidsmigranten met een veel hoger risico om dakloos te worden: onderzoek

By Jernst van Waal

Door de kwetsbare positie van arbeidsmigranten in Nederland lopen zij een verhoogd risico om dakloos te worden en vervolgens te vervallen in psychische problemen en middelenmisbruik, blijkt uit een onderzoek van Onderzoeksinstituut Ivo en de Barka Foundation. De problemen waarmee veel arbeidsmigranten worden geconfronteerd, lijken een direct gevolg te zijn van hoe Nederland hen behandelt, aldus de onderzoekers, meldt Trouw.

De onderzoekers spraken voor hun rapport met 33 Midden- en Oost-Europese arbeidsmigranten in Nederland, 23 die zijn teruggekeerd naar Polen en Romana, en tientallen experts van opvangorganisaties en gemeenten. Ze bestudeerden ook duizenden dossiers van organisaties die dakloze migranten helpen. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van drie ministeries en zes gemeenten.

De lijst met redenen waarom migrerende werknemers kwetsbaarder zijn voor dakloosheid is erg lang. Voor hen betekent werkverlies vaak verlies van huisvesting en andere regelingen zoals zorgverzekeraars. Arbeidsmigranten spreken de Nederlandse taal vaak niet goed. Ze zijn vaak niet bekend met wetgeving, sociale bijstand en de gezondheidszorg. En ze hebben meestal een klein sociaal netwerk om op terug te vallen voor ondersteuning.

Dakloosheid leidt vaak tot problematisch middelengebruik, wat het vinden van nieuw werk en huisvesting nog moeilijker kan maken, aldus de onderzoekers. Een ander probleem is dat arbeidsmigranten in Nederland geen toegang hebben tot sociale opvang zoals Nederlandse daklozen. “We weten dat iedereen die dakloos wordt het risico loopt uit te glijden, maar we zien het nog meer bij deze groep EU-arbeiders”, zegt Ivo-onderzoeker Elske Wits tegen de krant.

In 2020 concludeerde een onderzoek onder leiding van Emile Roemer dat arbeidsmigranten in Nederland als tweederangsburgers worden behandeld. Het nieuwe rapport sluit daar bij aan. De problemen waarmee migrerende werknemers worden geconfronteerd, lijken een direct gevolg te zijn van hoe Nederland hen behandelt, zei Wits. “We zouden actiever moeten proberen om EU-werknemers te bereiken. Kennismigranten, of expats, kennen hun weg veel beter. Er is een verschil in hoe deze twee groepen worden gezien en mensen halen hun neus op tegen migrerende werknemers. Iets echt daar moet verandering in komen.”

De onderzoekers kunnen niet met zekerheid zeggen dat het aantal dakloze arbeidsmigranten toeneemt, maar ze zien daar wel aanwijzingen voor. In grote steden als Den Haag en Rotterdam zijn meer dakloze EU-werknemers. En de Stichting Barka, die hulp biedt aan dakloze migranten, constateert een forse toename van contacten. Het Rode Kruis schat dat er tot 3.000 dakloze arbeidsmigranten in Nederland zijn.