VNO-NCW steunt de lijn van de Europese Unie in reactie op de extra importtarieven die Donald Trump wil opleggen aan Nederland en andere EU-landen die Denemarken en Groenland steunen in hun verzet tegen inlijving door de Verenigde Staten. Volgens berichtgeving waarschuwden Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en EU-Raadsvoorzitter António Costa voor een gevaarlijke neerwaartse spiraal als de plannen doorgaan. In het scenario dat over twee weken van kracht wordt, zouden exporteurs te maken krijgen met een extra heffing van 10 procent bij binnenkomst van goederen in de VS.
Wat er speelt
Volgens het bericht geldt de aangekondigde heffing voor EU-landen die Denemarken en Groenland steunen in hun verzet tegen inlijving door de VS. De Europese Commissie en de Europese Raad benadrukten in hun gezamenlijke reactie dat de EU volledig solidair is met Denemarken en Groenland. VNO-NCW laat weten achter die boodschap te staan en geeft vooralsnog geen nadere toelichting.
Reactie van VNO-NCW
De werkgeversorganisatie stelt zich achter de lijn van de Europese instellingen. Voor Nederlandse bedrijven die naar de VS exporteren zou een 10 procent heffing de afzet op de Amerikaanse markt duurder maken, wat de concurrentiepositie kan aantasten of druk kan zetten op marges als prijzen niet volledig zijn door te berekenen.
Wat betekent een 10 procent importheffing
Een importheffing van 10 procent is doorgaans een ad valorem-tarief over de douanewaarde van de zending. De douanewaarde bestaat meestal uit de transactiewaarde vermeerderd met bepaalde kosten, zoals vervoer tot de buitengrens, afhankelijk van de leveringscondities. Voor de inkoper in de VS stijgt de totale kostprijs, of de exporteur moet prijs en marge aanpassen om concurrerend te blijven.
Rekenvoorbeeld
- Factuurwaarde zending 500.000 euro
- Importheffing 10 procent leidt tot 50.000 euro extra invoerrechten
- Daarbovenop kunnen nog andere kosten komen, zoals inklaringskosten en eventuele binnenlandse belastingen aan de Amerikaanse zijde
Mogelijke impact op Nederlandse export
De Verenigde Staten zijn een belangrijke afzetmarkt voor Nederlandse goederen en diensten. Een generieke heffing raakt met name sectoren waar prijsgevoeligheid groot is of waar marges al onder druk staan. Denk aan:
- Hightech en machinebouw
- Chemie en farmacie
- Medische apparatuur en instrumenten
- Agri-food en sierteelt
- Consumentenproducten met sterke prijsconcurrentie
Effecten verschillen per productgroep, HS-code, contractvoorwaarden en mate waarin prijzen contractueel vastliggen.
De status van Groenland en Denemarken
Groenland is een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken. Groenland is geen lid van de Europese Unie en verliet in 1985 de Europese Economische Gemeenschap. Het gebied onderhoudt wel bijzondere betrekkingen met de EU als Landen en Gebieden Overzee. De door de EU geuite solidariteit heeft betrekking op de constitutionele verhoudingen binnen het Koninkrijk Denemarken en de positie van Groenland als autonoom gebied.
EU handelspolitieke opties
Indien de VS eenzijdig tarieven invoert, heeft de EU verschillende instrumenten tot haar beschikking binnen het kader van de WTO-regels en het EU-handelsrecht:
- Diplomatieke stappen en intensief overleg om de maatregelen te voorkomen of te beperken
- Formele geschillenbeslechting binnen de WTO
- Proportionele tegenmaatregelen als dat juridisch houdbaar is
- Tijdelijke steun- of aanpassingsmaatregelen voor getroffen sectoren binnen EU-regels voor staatssteun
Bij eerdere tariefgeschillen, zoals de Amerikaanse heffingen op staal en aluminium in 2018, reageerde de EU met tegenmaatregelen en werd later een regeling getroffen waarbij tarieven voor bepaalde volumes werden vervangen door tariefcontingenten.
Operationele aandachtspunten voor exporteurs
- Controleer HS-codes en oorsprongsdocumentatie om te bepalen of en hoe een product door de heffing wordt geraakt
- Herzie incoterms en contracten om duidelijkheid te hebben over wie de importheffing draagt
- Maak scenario’s voor prijszetting, marge en afname, inclusief valuta-effecten
- Onderzoek alternatieve verzendroutes, leveringsschema’s en eventuele mogelijkheden voor lokale assemblage
- Communiceer tijdig met Amerikaanse klanten over mogelijke prijs- en leveringsaanpassingen
- Schakel tijdig met douane-expediteurs en juridische adviseurs voor compliance en documentatie
- Volg officiële mededelingen van de Europese Commissie en de Amerikaanse overheid voor de exacte reikwijdte, ingangsdatum en productlijsten
Belangrijke definities
- Invoerrecht Extra belasting bij binnenkomst van goederen in een land
- Douanewaarde Basis waarover invoerrechten worden berekend, meestal de transactiewaarde plus bepaalde kosten tot aan de grens
- HS-code Internationaal geharmoniseerde goederencode die bepaalt welk tarief van toepassing is
- Incoterms Contractuele leveringsvoorwaarden die vastleggen wie kosten en risico’s draagt
Tijdlijn en praktische stappen
- De berichtgeving noemt een mogelijke inwerkingtreding over twee weken
- Tot publicatie van definitieve regels is het cruciaal te verifiëren welke productcategorieën worden geraakt
- Voor lopende zendingen kan de status afhangen van verschepings- en aankomstdatum en de gehanteerde incoterms
- Documenteer beslissingen en prijsaanpassingen zorgvuldig met het oog op contractuele verplichtingen en compliance
