Volgens berichtgeving van ANP en Bloomberg wil de Amerikaanse president Donald Trump binnen enkele weken een kandidaat presenteren voor de opvolging van Jerome Powell als voorzitter van de Federal Reserve. De discussie over de opvolging speelt terwijl er ophef is ontstaan rond een onderzoek door het Amerikaanse ministerie van Justitie naar de huidige Fed-baas, waarover Powell recent uitspraken deed. Deze ontwikkelingen werpen een schijnwerper op de timing en het proces van de benoeming van de volgende Fed-voorzitter, een beslissing met potentieel grote gevolgen voor financiële markten.
Wat we weten tot nu toe
Jerome Powell vervult sinds mei 2022 zijn tweede termijn als voorzitter van de Federal Reserve. De termijn van een Fed-voorzitter duurt vier jaar en loopt in mei 2026 af. Het Witte Huis kan ruim voor het aflopen van die termijn een opvolger nomineren, waarna de Senaat moet instemmen met de benoeming.
Volgens de aangehaalde berichtgeving overweegt president Trump zijn keuze binnen enkele weken bekend te maken. Powell stelde zondag dat de regering dagvaardingen heeft gestuurd in verband met informatie die hij eerder aan het Congres gaf over de renovatie van een Fed-gebouw. In Washington klonk daarover kritiek uit beide politieke kampen, wat politiek debat over de opvolging kan aanwakkeren.
Juridische en procedurele context
De voorzitter van de Federal Reserve wordt door de president aangewezen uit het zittende college van de Board of Governors en moet door de Senaat worden bevestigd. De voorzittersrol kent een vaste termijn van vier jaar. De individuele Board-zetel van een gouverneur staat hier los van en loopt in beginsel tot maximaal 14 jaar. Een gouverneur kan volgens de wet slechts om gegronde reden worden ontslagen. Over de vraag in hoeverre de voorzittersaanwijzing tussentijds kan worden beëindigd bestaat in de juridische literatuur discussie, maar in de praktijk is dit niet voorgekomen.
Wanneer de termijn van een Fed-voorzitter afloopt en er nog geen nieuwe voorzitter is bevestigd, kan de president een andere zittende gouverneur aanwijzen als voorzitter, onder voorbehoud van Senaatsbevestiging. Het beleidswerk van de Fed en het FOMC loopt in alle gevallen door.
De kern van de ophef
Powell verklaarde dat er dagvaardingen zijn verstuurd met betrekking tot eerdere toelichtingen aan het Congres over een renovatieproject van een Fed-gebouw. Deze stap leidde tot extra politieke aandacht voor de relatie tussen de uitvoerende macht en de centrale bank. Reacties uit beide partijen in het Congres wijzen op zorgen over mogelijke druk op de onafhankelijkheid van de Fed. De validiteit en reikwijdte van dergelijke stappen zijn onderwerp van politiek en juridisch debat en kunnen de dynamiek rond een nominatie beïnvloeden.
Hoe de opvolging werkt
De procedure voor de benoeming van een Fed-voorzitter kent vaste stappen. Na een nominatie door het Witte Huis volgt een hoorzitting bij de Senaatscommissie voor Bankzaken, Huisvesting en Stedelijke Zaken. Daarna stemt de voltallige Senaat over bevestiging. Deze procedure kan weken tot maanden duren, afhankelijk van agenda en politieke context.
Mogelijke marktimplicaties
Voor beleggers is vooral van belang of de opvolger beleidsmatig als continuïteit of als koerswijziging wordt gezien. Historisch reageren rentes en de dollar vooral op signalen over inflatiebestrijding, de inschatting van de neutrale rente en de balansstrategie van de Fed. Onzekerheid over de persoon en de bevestigingstijdlijn kan de volatiliteit tijdelijk verhogen, al blijven macrodata en inflatievooruitzichten doorgaans de dominante drijver van de renteverwachtingen.
Historische precedenten
Er zijn meerdere recente voorbeelden van herbenoemingen en wisselingen aan de top van de Fed die de markten richting gaven zonder het beleidskader abrupt te veranderen.
- Paul Volcker werd in 1983 herbenoemd en later opgevolgd door Alan Greenspan in 1987
- Ben Bernanke werd in 2009 herbenoemd
- Janet Yellen volgde in 2014 op en zette het normalisatiepad voort na de crisis
- Jerome Powell werd in 2018 benoemd en in 2022 herbenoemd
Tijdlijn en vervolgstappen
De komende periode let de markt op drie zaken. Ten eerste of en wanneer het Witte Huis een kandidaat voordraagt. Ten tweede de planning van hoorzittingen en stemmingen in de Senaat. Ten derde eventuele nieuwe informatie rond het onderzoek waar Powell naar verwees, en of dat effect heeft op de politieke bereidheid om snel te bevestigen.
Belangrijk om te weten
- De termijn van de Fed-voorzitter is vier jaar en verstrijkt voor Powell in mei 2026
- De president draagt voor en de Senaat bevestigt de voorzitter uit het zittende college van gouverneurs
- Gouverneurs kunnen slechts om gegronde reden worden ontslagen volgens federale wetgeving
- De Fed is wettelijk onafhankelijk en het FOMC bepaalt het monetaire beleid op basis van het tweevoudige mandaat prijsstabiliteit en maximale werkgelegenheid
- Trump uitte in 2018 en 2019 stevige kritiek op Powell maar zette destijds geen ontslagprocedure door
