Meta blijft het “fundamenteel oneens” met door de Amsterdamse rechtbank opgelegde aanpassingen aan Facebook en Instagram, maar trok vlak voor de behandeling in hoger beroep de belangrijkste inhoudelijke bezwaren in. Het bedrijf voerde de wijzigingen de afgelopen maanden uit in afwachting van het beroep en wil de opgelegde maatregelen nu via andere juridische routes aanvechten. De zaak draait om het aanbieden van een makkelijk toegankelijke chronologische tijdlijn naast de standaardfeed met aanbevolen berichten. Meta en belangenorganisatie Bits of Freedom spreken volgende week over een mogelijke oplossing; anders volgt een uitspraak van het gerechtshof in Amsterdam. Onderwerp van discussie is onder meer of de chronologische tijdlijn duidelijk genoeg is en wie de proceskosten draagt.
Tijdlijn van de zaak
- Oktober: de rechtbank Amsterdam gaat mee in de klacht van Bits of Freedom dat Facebook en Instagram een makkelijk toegankelijke chronologische tijdlijn moeten aanbieden naast de standaardfeed.
- Daarna: Meta implementeert de gevraagde aanpassingen in afwachting van het hoger beroep.
- Vlak voor de zitting in hoger beroep: Meta trekt de belangrijkste inhoudelijke bezwaren tegen de aanpassingen in, maar blijft de gekozen procedure in kort geding betwisten en overweegt een bodemprocedure.
- Tijdens de zitting: duidelijk wordt dat Meta de gedwongen aanpassingen op andere manieren wil aanvechten.
- Komende week: partijen praten over een uitweg; anders beslist het gerechtshof Amsterdam. Inzet is onder meer de zichtbaarheid en toegankelijkheid van de chronologische feed en de proceskosten.
Wie zijn de partijen
- Meta Platforms is het moederbedrijf van onder meer Facebook en Instagram en biedt gepersonaliseerde tijdlijnen op basis van aanbevelingssystemen.
- Bits of Freedom is een Nederlandse digitale burgerrechtenorganisatie (opgericht in 1999) die opkomt voor privacy en internetvrijheid en vaker procedeert over digitale rechten.
Waar het geschil over gaat
De kernvraag is hoe zichtbaar en eenvoudig toegankelijk een chronologische tijdlijn moet zijn, naast de standaardfeed die content rangschikt via een aanbevelingsalgoritme. De rechter verlangde een makkelijk toegankelijke optie. Meta voerde de aanpassingen door, maar betwist dat de zaak zich leent voor kort geding en wil de rechtmatigheid in een meer uitgebreide procedure laten toetsen.
Juridische en regulatoire context
- Europese regels voor zeer grote online platforms onder de Digital Services Act (DSA) verplichten tot meer transparantie over aanbevelingssystemen. Voor VLOP’s geldt dat gebruikers ten minste één optie moeten krijgen voor een aanbevelingssysteem dat niet op profilering is gebaseerd (DSA, artikel 38). Een chronologische weergave voldoet daaraan omdat deze berichten op tijdsvolgorde toont.
- Facebook en Instagram zijn door de Europese Commissie als zeer grote online platforms aangewezen; de DSA-verplichtingen voor VLOP’s gelden sinds 25 augustus 2023.
- De uitspraak van de Amsterdamse rechtbank gaat specifiek over de toegankelijkheid van zo’n niet-geprofileerde weergave voor Nederlandse gebruikers.
Wat is een chronologische tijdlijn
Bij een chronologische tijdlijn worden berichten in omgekeerd tijdsvolgorde getoond, zonder gebruik van profielgestuurde rangschikking. Dat staat tegenover een aanbevelingsfeed, die de volgorde mede bepaalt op basis van signalen zoals eerdere interacties en geschatte relevantie.
Openstaande punten
- Toegankelijkheid en duidelijkheid van de chronologische tijdlijn in de apps en webinterfaces.
- De vraag of een kort geding de juiste procedure is of dat een bodemprocedure volgt.
- Verdeling van proceskosten tussen partijen.
Wat er nu volgt
Meta en Bits of Freedom overleggen op korte termijn over een mogelijke schikking of aanpassing. Als dat niets oplevert, zal het gerechtshof Amsterdam uitspraak doen in het hoger beroep.
