Het stof is neergedaald op COP26. Nu begint het harde werk

By Jernst van Waal

De klimaattop COP26, die vorig jaar in de Schotse stad Glasgow werd gehouden, haalde de krantenkoppen over de hele wereld.

Na dagen van moeizame en soms moeizame onderhandelingen bereikten landen een akkoord dat voortbouwde op de Overeenkomst van Parijs uit 2015 en de ergste effecten van klimaatverandering in bedwang wilde houden.

Het ging echter niet allemaal van een leien dakje. Het Glasgow Climate Pact, zoals het bekend staat, stuitte op struikelblokken in verband met de geleidelijke afschaffing van kolen, subsidies voor fossiele brandstoffen en financiële steun aan lage-inkomenslanden.

India en China, beide een van ’s werelds grootste kolenbranders, drongen aan op een last-minute wijziging van de taal van fossiele brandstoffen in het pact – van een “uitfasering” van steenkool naar een “uitfasering”. Na aanvankelijke bezwaren gaven de tegengestelde landen uiteindelijk toe.

Tijdens een recente paneldiscussie, voorgezeten door Steve Sedgwick van CNBC, reflecteerden sectorfiguren met ervaring in zowel het beleid als de bedrijfswereld op het resultaat van de top en hoe de zaken vooruit zouden kunnen gaan.

“Er werd veel meer verwacht, maar wat werd geleverd was echt spectaculair”, zegt Jos Delbeke, voormalig directeur-generaal voor klimaatactie bij de Europese Commissie.

Delbeke, die ook de functie bekleedt van klimaatleerstoel van de Europese Investeringsbank aan het Europees Universitair Instituut, zei verder dat grote olie- en gasproducenten nu “aan boord” waren, naast bedrijven, steden en regionale autoriteiten.

“We hebben veel toezeggingen gezien, dus dat is eigenlijk het goede nieuws”, zei hij.

“Het is nog niet de anderhalve graad Celsius, zoals wetenschappers ons vertellen dat we zouden moeten krijgen … maar het is een grote verandering”, zei hij.

De 1,5 graad waarnaar Delbeke verwijst, heeft betrekking op de doelstelling van het Akkoord van Parijs om de opwarming van de aarde te beperken “tot ruim onder de 2, bij voorkeur tot 1,5 graad Celsius, vergeleken met het pre-industriële niveau”.

Het zal geen sinecure zijn om dat doel te raken. Maandag sloeg de secretaris-generaal van de VN een ontnuchterende toon in een toespraak voor het World Economic Forum. “De emissies moeten dalen, maar ze blijven stijgen”, zei António Guterres. “Kolengestookte elektriciteitsopwekking stijgt naar een nieuw record.”

“En zelfs als alle ontwikkelde landen hun belofte zouden nakomen, een zeer belangrijke belofte, om de emissies tegen 2030 drastisch te verminderen,” vervolgde hij, “is het probleem dat met alle ontwikkelingslanden die hun huidige nationaal bepaalde bijdrage behalen, vooral opkomende economieën, de wereldwijde emissies nog steeds te hoog zijn om te houden [the] 1,5 graden doel binnen handbereik.”

In eenvoudige bewoordingen verwijzen NDC’s naar de doelstellingen van individuele landen voor het terugdringen van emissies en aanpassing aan de effecten van klimaatverandering. Volgens de Verenigde Naties roept het klimaatpact van Glasgow “alle landen op om volgend jaar sterkere nationale actieplannen te presenteren”. [2022], in plaats van in 2025, wat de oorspronkelijke tijdlijn was.”

Hoewel de uitkomst van de onderhandelingen op de COP26 velen gefrustreerd maakte, werden tijdens de top een aantal opvallende toezeggingen en aankondigingen gedaan.

Een gezamenlijke verklaring tussen de Verenigde Staten en China bijvoorbeeld, waarin de twee grootmachten zeiden samen te zullen werken aan een aantal klimaatgerelateerde acties, verraste velen.

Elders zeiden ondertekenaars van een andere verklaring op de top dat ze “zich zouden toeleggen op een wereldwijde emissievrije verkoop van alle nieuwe auto’s en bestelwagens tegen 2040, en uiterlijk in 2035 in toonaangevende markten.”

En op 3 november zei de Glasgow Financial Alliance for Net Zero dat er meer dan 130 biljoen dollar aan particulier kapitaal was “toegewijd om de economie te transformeren naar netto nul”.

In het panel van CNBC vorige week sprak ook Judy Kuszewski, chief executive van Sancroft International, een duurzaamheidsadviesbureau.

“We vragen het bedrijfsleven of individuele bedrijven zelden om beloften te doen voor een doel waarvan de weg ernaartoe misschien niet helemaal duidelijk is”, zei ze.

“Dit is eigenlijk een zeer zeldzame uitzondering en het feit dat er nogal wat early adopters zijn geweest van netto-zero-toezeggingen en doelen om die netto-zero-toezeggingen te halen – ze waren bijzonder stoutmoedig om dat soort kleine sprong in de onbekend.”

In de afgelopen jaren heeft een breed scala aan spraakmakende bedrijven – waaronder grote olie- en gasbedrijven – netto nul toezeggingen gedaan.

Er bestaan ​​ook initiatieven zoals Amazon’s Climate Pledge. De ondertekenaars, waaronder Microsoft, Uber en Unilever, hebben zich gecommitteerd aan wat de Pledge tegen het jaar 2040 ‘netto zero carbon’ noemt.

Volgens de Climate Pledge-website hebben bedrijven die zich hebben aangemeld, onder meer ingestemd met regelmatige rapportage over de uitstoot van broeikasgassen, koolstofverwijdering en ‘geloofwaardige compensaties’.

Geen simpele oplossing

Terwijl netto-nulverplichtingen de aandacht trekken, is het daadwerkelijk realiseren ervan een enorme taak met aanzienlijke financiële en logistieke hindernissen. De duivel zit in de details en ambities en doelen kunnen vaak licht zijn op dat laatste.

Verwijzend naar de klimaattop in Glasgow zei Kuszewski van Sancroft International dat het duidelijk was dat het bedrijfsleven “zichtbaar en actief was op een manier die niet eerder was geweest in eerdere COP’s”.

“We zien veel actie van het bedrijfsleven door te pleiten voor een gelijk speelveld, voor gedurfde toezeggingen en voor een kader waarvan ze weten dat ze binnen kunnen opereren.”

“Dus ik denk dat het een allegaartje is, maar er is veel reden om hoopvol te zijn over de voortgang”, zei ze.

Daniel Schmid, Chief Sustainability Officer bij het Duitse softwarebedrijf SAP, benadrukte van zijn kant het belang van bedrijven met wat hij noemde een “volwassenheid in houding en begrip van de holistische kijk op duurzaamheid … met de ecologische, economische en sociale dimensie en hoe deze zijn met elkaar verbonden.”

Duurzaamheid en commercie waren met elkaar verweven, betoogde hij in hetzelfde panel. “Er is geen bedrijf of duurzaam ondernemen: dat is mijn ware overtuiging voor de toekomst.”

– Matt Clinch van CNBC heeft bijgedragen aan dit rapport