KLM ziet in het nieuwe regeerakkoord van D66, CDA en VVD erkenning voor het economische belang van de luchtvaart en de hubfunctie van Schiphol. De maatschappij verwelkomt vooral de lijn dat vliegbelastingen binnen de EU gelijker moeten worden ingericht, maar waarschuwt dat een mogelijke nachtsluiting van Schiphol botst met ambities voor economische groei. KLM wil daarover met kabinet en parlement in gesprek.
KLM ziet erkenning voor luchtvaartbelang in regeerakkoord
Volgens KLM is het positief dat de coalitie inzet op een gelijk speelveld voor de luchtvaart binnen de EU. De maatschappij stelt dat een eerste stap moet zijn om de Nederlandse vliegbelasting ten minste in lijn te brengen met die van Duitsland, zodat Nederland kan blijven concurreren met omringende landen.
Tegelijk noemt KLM een mogelijke nachtsluiting van Schiphol “haaks” op het streven om van Nederland de sterkste economie van de EU te maken. Daarbij verwijst de maatschappij naar het door haar genoemde Rapport Wennink, dat volgens KLM het belang van Schiphols hubfunctie, internationale verbindingen en een concurrerende luchtvaartsector voor verdienvermogen en vestigingsklimaat onderstreept. KLM geeft aan graag in gesprek te gaan met het nieuwe kabinet en de Tweede Kamer over invulling en uitvoering van de plannen.
Vliegbelasting in Nederland en Duitsland
Nederland hanteert een nationale vliegbelasting per vertrekkende passagier. In 2024 bedraagt die heffing circa 29 euro per passagier ongeacht afstand of bestemming. Duitsland kent een gedifferentieerde luchtvaartbelasting per 1 mei 2024 met tariefschijven naar afstandscategorie, waarbij voor korte afstanden een lager tarief en voor lange afstanden een hoger tarief geldt. In de Duitse systematiek liggen de tarieven sinds die datum grofweg tussen circa 15,5 en 70,8 euro per passagier, afhankelijk van de bestemming.
Het verschil in opzet en niveau van passagiersheffingen tussen lidstaten beïnvloedt de relatieve ticketprijs en kan, zeker in grensregio’s, de keuze van reizigers en luchtvaartmaatschappijen voor vertrek- en overstapluchthavens sturen. KLM wijst daarom op het belang van meer Europese afstemming.
Concurrentiepositie en het hubmodel
Schiphol vervult een hubfunctie waarbij overstappers en point-to-point reizigers elkaar mogelijk maken. Het netwerk is gebaat bij voldoende vluchtslots in verschillende etmaalvensters om aansluitingen te bieden tussen Europese en intercontinentale bestemmingen. Beleidswijzigingen die deze golfstructuur raken, hebben directe impact op netwerkdichtheid en connectiviteit.
Nachtvluchten en regelgeving
Schiphol kent beperkingen voor nachtelijk verkeer in de uren rond 23.00–06.00 uur. Eventuele verdere beperkingen of een nachtbanenmaatregel vallen onder de Europese Balanced Approach voor geluidsbeheer bij luchthavens. Die aanpak (EU-verordening 598/2014) vereist onder meer een zorgvuldige geluidsevaluatie, het onderzoeken van alternatieven, consultatie van belanghebbenden en het kiezen van de minst ontwrichtende maatregel die het geluidsdoel bereikt. Schiphol heeft eerder plannen aangekondigd om nachtvluchten af te bouwen en privéjets te weren; besluitvorming en juridische toetsing daarover lopen nog.
Europese harmonisatie van heffingen
Er bestaat momenteel geen EU-brede, uniforme vliegbelasting. Lidstaten bepalen eigen passagiersheffingen en luchthavenheffingen. Wel vallen vluchten binnen de Europese Economische Ruimte onder het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS) en wordt in EU-verband gesproken over herziening van de Energierichtlijn om fossiele brandstoffen, waaronder vliegtuigkerosine voor intra-EU, anders te belasten. De voorgestelde aanpassingen vergen unanimiteit onder lidstaten en waren in 2024 nog onderwerp van onderhandelingen.
Wat KLM verder wil
KLM geeft aan met het kabinet en de Kamer in gesprek te willen over de precieze uitwerking van het regeerakkoord, inclusief het tempo richting Europese afstemming van vliegbelastingen en de impact van mogelijke nachtmaatregelen op het netwerk en de hubfunctie van Schiphol.
