Beleggers die positieve verandering willen stimuleren, denken al snel aan investeringen in innovatieve startups en andere bedrijven die een positieve bijdrage leveren aan mens en milieu. Kapitaal gaat dan al snel naar aandelen of private equity.
Maar Tammie Tang van Columbia Threadneedle Investement, mede-opsteller van het rapportPursuing Positive Impact Through Fixed Income, wordt een belangrijke beleggingscategorie structureel onderschat: obligaties.
De boodschap: vastrentende waarden zijn essentieel om maatschappelijke impact op grote schaal te realiseren. Tevens leggen de opstellers van het rapport uit waarom obligaties jarenlang onderbelicht zijn gebleven, welke misverstanden daarachter schuilgaan en hoe beleggers via obligaties daadwerkelijk positieve maatschappelijke resultaten kunnen bereiken.
Een eeuwenoude vorm van impactfinanciering
Impactfinanciering via obligaties is namelijk allesbehalve nieuw. Al in de zestiende eeuw financierden Nederlandse waterschappen via obligaties de aanleg van dijken en waterwerken om steden als Amsterdam en Rotterdam tegen overstromingen te beschermen. Ook ziekenhuizen, infrastructuurprojecten en publieke voorzieningen werden in de eeuwen daarna regelmatig via obligaties gefinancierd.
De geschiedenis laat zien dat obligaties van oudsher een belangrijke rol spelen bij het oplossen van maatschappelijke problemen. Het verschil is dat deze bijdrage tegenwoordig explicieter wordt gekoppeld aan duurzaamheidsdoelen en meetbare impact.
“De geschiedenis laat zien dat obligaties van oudsher een belangrijke rol spelen bij het oplossen van maatschappelijke problemen”
Gigantische markt
De oplossing van het klimaatverandering, woningtekorten, onbereikbare gezondheidszorg en onderwijs en economische ongelijkheid vragen om gigantische investeringen. Volgens de OESO is alleen al voor infrastructuur jaarlijks ongeveer 4 biljoen dollar nodig tot 2030. Waar komt dat geld vandaan? Het antwoord laat zich raden.
De wereldwijde obligatiemarkt heeft een omvang van ongeveer 140 biljoen dollar. Daarmee is deze markt aanzienlijk groter dan veel andere beleggingscategorieën die doorgaans centraal staan binnen impactbeleggen. Alleen al in 2024 werd voor ongeveer 1,1 biljoen dollar aan groene, sociale en duurzame obligaties uitgegeven.
“De obligatiemarkt is aanzienlijk groter dan veel andere beleggingscategorieën die doorgaans centraal staan binnen impactbeleggen”
Juist omdat maatschappelijke problemen grootschalig zijn, moeten de financieringsoplossingen dat ook zijn. Obligaties zijn daarvoor een effectief instrument. Ze maken langlopende financiering mogelijk voor zaken als betaalbare woningen, ziekenhuizen, onderwijsinstellingen, waterbeheer en openbaar vervoer.
Verklaring ondergeschikte rol
Ondanks deze voordelen hebben obligaties binnen impactbeleggen jarenlang een ondergeschikte rol gespeeld. Een belangrijke reden is dat impactbeleggen zich historisch sterk heeft ontwikkeld binnen private markten. Daar kunnen beleggers vaak direct invloed uitoefenen op bedrijfsstrategieën en resultaten.
Bij obligaties lijkt die relatie minder direct. Obligatiehouders zijn immers geen eigenaren maar kredietverstrekkers. Daardoor ontstaat het beeld dat hun invloed beperkt is. Bovendien zijn obligatieportefeuilles vaak sterk gespreid, waardoor het lastiger lijkt om impact te meten.
Ook de grote rol van secundaire markten roept vragen op. Als een belegger een bestaande obligatie koopt van een andere belegger, dan komt er immers geen nieuw geld bij de uitgever terecht, zoals dat ook voor de handel met aandelen geldt.Dat voedt de kritiek dat dergelijke investeringen weinig echte impact zouden hebben.
Hardnekkige mythes ontkracht
Volgens het rapport zijn deze bezwaren begrijpelijk, maar tegelijkertijd achterhaald.Twee hardnekkige mythes vragen om ontkracht te worden.
Mythe 1: Beleggen op de secundaire markt creëert geen impact Technisch gezien klopt het dat een aankoop op de secundaire markt geen nieuw kapitaal verschaft aan de uitgever van de obligatie. Maar volgens de auteurs wordt daarbij vergeten hoe financiële markten functioneren. De vraag naar obligaties beïnvloedt namelijk de prijs, liquiditeit en financieringskosten van toekomstige uitgiftes.
Wanneer beleggers massaal duurzame of sociale obligaties kopen, ontstaat een krachtig marktsignaal. Daardoor worden nieuwe emissies aantrekkelijker voor uitgevers. Met andere woorden: ook indirect kan kapitaalstroming gedrag beïnvloeden.
Mythe 2: Alleen groene of sociale obligaties hebben impact
Groene, sociale en duurzame obligaties maken het eenvoudig om financiering te koppelen aan specifieke projecten. Toch waarschuwen de auteurs voor een te beperkte blik. Ook reguliere bedrijfsobligaties kunnen volgens hen impact hebben wanneer de uitgever aantoonbaar maatschappelijke waarde creëert. In dat geval verschuift de focus van specifieke projecten naar de totale bijdrage van een organisatie.
Engagement blijkt ook bij obligaties mogelijk
Misschien wel de belangrijkste boodschap van het rapport is dat obligatiebeleggers meer invloed hebben dan vaak wordt aangenomen. Hoewel obligatiehouders inderdaad geen stemrecht hebben zoals aandeelhouders, kunnen zij via engagement en dialoog wel degelijk veranderingen stimuleren.
Het rapport beschrijft hoe beleggers gesprekken voeren met organisaties over rapportage, doelgroepen, sociale impact en aanvullende investeringen. De auteurs benadrukken dat impact binnen obligaties niet draait om directe controle, maar om beïnvloeding en bijdrage.
Optimale impactbelegging in obligaties
Volgens het rapport bestaat een robuuste impactstrategie uit enkele belangrijke elementen:
- Een expliciete intentie om positieve maatschappelijke resultaten te behalen.
- Investeringen die gekoppeld zijn aan duidelijk omschreven maatschappelijke doelen.
- Inzicht in de bijdrage van kapitaal aan concrete uitkomsten. Actieve engagement met uitgevers.
Praktijkvoorbeeld
Het rapport gebruikt het Global Social Bond Fund van Columbia Threadneedle als praktijkcase. Het fonds investeert in uiteenlopende soorten obligaties, waaronder sociale, groene en duurzame obligaties, maar ook reguliere bedrijfsobligaties.
Ongeveer 79 procent van de portefeuille bestaat uit zogenoemde “use-of-proceeds”-obligaties waarbij vooraf vastligt waarvoor het geld wordt gebruikt. Denk aan investeringen in betaalbare woningbouw via woningcorporatie Bromford Flagship, toegang tot medicijnen via Gilead Sciences, onderwijsprojecten in Zuidoost-Azië via de Asian Development Ban, of waterbeheer en bescherming tegen overstromingen via de Nederlandse NWB Bank.
Tussen juni 2024 en juni 2025 voerde het fonds 158 gesprekken met schulduitgevers. Dat resulteerde onder meer in betere rapportages, meer financiering voor achtergestelde groepen en nieuwe sociale obligatie-uitgiftes.
Tammie Tang is portefeuillebeheerder van het Columbia Threadneedle Global Social Bond Fund
